Η Τζοκόντα των Εκπαιδευτικών & Κοινωνικών Δράσεων της ΕΛΣ προτείνει -σε συνεργασία με την Ομάδα Μουσικού Θεάτρου Ραφή– μια πολύπλευρη, βιωματική προσέγγιση του έργου που ξετυλίγεται μέσα από το βλέμμα των ίδιων των παιδιών. Το αριστούργημα του Πονκιέλλι, αλλά και ένας τίτλος που παραπέμπει στον διασημότερο πίνακα όλων των εποχών, γίνεται η αφετηρία για ένα νέο εκπαιδευτικό και καλλιτεχνικό ταξίδι. Το έργο συγκεντρώνει όλα τα χαρακτηριστικά της μεγάλης ρομαντικής όπερας – άριες-ορόσημα, έντονα συναισθήματα, δραματικές αντιθέσεις. Στο επίκεντρο βρίσκονται τρεις δυναμικές γυναίκες που καθοδηγούν την πλοκή με τη δράση, την αντίσταση, την αγάπη και τις υπερβάσεις τους. Ο συνθέτης τις τοποθετεί στο προσκήνιο και εμείς ακολουθούμε τον μίτο της ιστορίας μέσα από το δικό τους βλέμμα. Ποιος θεωρείται ήρωας στη σύγχρονη εποχή; Ποια είναι τα χαρακτηριστικά μιας ηρωίδας; Μπορεί να είναι σιωπηλή, αλλά ταυτόχρονα δυνατή; Είναι ελεύθερες οι ηρωίδες να επιλέξουν;

Αυτά τα ερωτήματα γίνονται το έναυσμα για μουσική εξερεύνηση, θεατρικό παιχνίδι, εικαστική έκφραση και δημιουργικό διάλογο. Μέσα από την ακρόαση επιλεγμένων αποσπασμάτων από την όπερα, τα παιδιά θα γνωρίσουν πώς η συναισθηματική ένταση ή η δύναμη κάθε ηρωίδας αποδίδεται μέσα από τη μουσική του Πονκιέλλι, ενώ μέσα από τις διαφορετικές υφές και τα ηχοχρώματα της κιθάρας του συνθέτη Νίκου Αντωνόπουλου θα διερευνήσουν πώς αλλάζει η ταυτότητα των χαρακτήρων και πώς η μουσική αφηγείται συναισθήματα όπως η δύναμη, η τρυφερότητα, η θυσία και ο θυμός. Στη συνέχεια, τα παιδιά θα συνδιαμορφώσουν τη μουσική δραματουργία του έργου, μέσα από τις παρεμβάσεις τους στα μοτίβα και τις μελωδίες της όπερας.

Στο θεατρικό μέρος του εργαστηρίου, τα παιδιά θα επιλέξουν έναν χαρακτήρα και θα ανακατασκευάσουν σκηνές από την όπερα μέσα από μια σύγχρονη ματιά. Θα φανταστούν -για παράδειγμα- τι θα έκανε η Τζοκόντα σήμερα.

Στο εικαστικό σκέλος, υπό την καθοδήγηση του γλύπτη και κεραμίστα Φίλιππου Βασιλείου, τα παιδιά θα σχεδιάσουν τη δική τους εικαστική ταυτότητα του έργου. Δημιουργώντας μάσκες και το κέλυφος του παλατιού και «πλάθοντας» τις ηρωίδες της όπερας, θα διερευνήσουν έννοιες όπως ο ρεαλισμός, η σκηνογραφική αφήγηση και ο ρόλος του χώρου στην ανάδειξη της δραματουργίας και της ταυτότητας των ηρώων.

Το πρόγραμμα περιλαμβάνει και ένα τέταρτο μέρος: μια ανοιχτή, καθοδηγούμενη συζήτηση πάνω στα ζητήματα του φύλου, του ηρωισμού και της ελευθερίας. Μέσα από τον διάλογο, η εμπειρία της όπερας θα μετατραπεί σε αφορμή για στοχασμό και αυτοέκφραση.

Το πρόγραμμα θα ολοκληρωθεί με μία παρουσίαση για τους γονείς και κηδεμόνες της ανάγνωσης της Τζοκόντας που θα προκύψει από τα ίδια τα παιδιά κατά τη διάρκεια του εργαστηρίου.

Σύλληψη, καλλιτεχνική επιμέλεια, σχεδιασμός, εμψύχωση: Ομάδα Μουσικού Θεάτρου Ραφή · Κιθάρα: Νίκος Αντωνόπουλος · Μικρογλυπτική, σκηνικά αντικείμενα: Φίλιππος Βασιλείου

Στόχος της δράσης είναι να εισάγει τα παιδιά στον κόσμο του μπαλέτου μέσα από ζωντανή μουσική, κίνηση, δημιουργική συμμετοχή και παιχνίδι προσφέροντας μια πρώτη επαφή με τις τέχνες της μουσικής και του χορού.

Η αφήγηση διατηρεί τον πυρήνα της κλασικής ιστορίας, προσαρμοσμένη ωστόσο ώστε να είναι κατανοητή και ελκυστική για τους μικρούς μας θεατές. Η Ζιζέλ είναι μια νεαρή χωριατοπούλα με εύθραυστη υγεία, που λατρεύει τον χορό. Ερωτεύεται τον όμορφο Άλμπρεχτ, ο οποίος όμως προδίδει την αγάπη της. Η ίδια αποσύρεται λυπημένη στο σπίτι της, ενώ ο μετανιωμένος Άλμπρεχτ μένει έξω, ζητώντας συγχώρεση. Τότε εμφανίζονται η Μύρτα, βασίλισσα των ξωτικών, και τα ξωτικά – που ενσαρκώνουν τα ίδια τα παιδιά-θεατές. Μέσα από το παιχνίδι και τον χορό, τα ξωτικά τιμωρούν τον Άλμπρεχτ αναγκάζοντάς τον να χορεύει ασταμάτητα, ώσπου η Ζιζέλ επιστρέφει και αφού τον συγχωρεί μετατρέπεται η ίδια σε ξωτικό που χάνεται για πάντα…

Η μουσική διασκευή θεμάτων του Αντάμ, εκτελείται ζωντανά με πιάνο, κρουστά, φωνές και ηχητικά αντικείμενα, προσαρμοσμένα έτσι ώστε να ενθαρρύνουν τη συμμετοχή και τη μίμηση από τα παιδιά.  Η κίνηση, εμπνευσμένη από βασικά μοτίβα του κλασικού μπαλέτου Ζιζέλ, συνδυάζει στοιχεία κλασικού και σύγχρονου χορού, δίνοντας στα παιδιά τη δυνατότητα να αυτοσχεδιάσουν και να εκφραστούν ελεύθερα.

Η δράση εξελίσσεται σταδιακά, μέσα από μια σειρά βιωματικών φάσεων που ενισχύουν τη συμμετοχή και τη φαντασία. Αρχικά, τα παιδιά γνωρίζουν τα μουσικά θέματα και παρακολουθούν την έναρξη της αφήγησης. Στη συνέχεια, μέσα από παιχνίδια, μοτίβα κίνησης και σκηνική συνδημιουργία, γίνονται ενεργό μέρος της ιστορίας, χορεύοντας και αλληλεπιδρώντας με τους καλλιτέχνες. Ακολουθεί η κατασκευή “μαγικών” κοστουμιών, που τα μεταμορφώνει σε ξωτικά, ενώ η εμπειρία ολοκληρώνεται με μια μικρή χορευτική παράσταση, όπου τα παιδιά δίνουν το δικό τους φινάλε στην ιστορία της Ζιζέλ.

Η δράση ενισχύει τη φαντασία, την επικοινωνία και τη συνεργασία των παιδιών, ενώ προωθεί τη σύνδεση μουσικής, κίνησης και εικαστικής δημιουργίας. Ιδιαίτερη έμφαση δίνεται στη συμμετοχή των παιδιών ως αναπόσπαστο στοιχείο της παράστασης, μέσα από τη συνδημιουργία σκηνικών και κοστουμιών, διαδικασία που καλλιεργεί την ενσυναίσθηση, τη συνεργατικότητα και το ομαδικό πνεύμα.