Το ιδιαίτερα αγαπημένο πρόγραμμα Όπερα & Μπαλέτο Τσέπης επιστρέφει για τρίτη συνεχόμενη χρονιά, προσφέροντας σε βρέφη, νήπια και παιδιά Δημοτικού μια πρώτη γνωριμία με το ρεπερτόριο της όπερας και του μπαλέτου.

Πρόκειται για μια εκπαιδευτική και ψυχαγωγική δράση που συστήνει στους μικρούς φίλους της ΕΛΣ τον κόσμο της όπερας, του μουσικού θεάτρου και του χορού, μέσα από δημιουργικά εργαστήρια και διαδραστικές παραστάσεις. Φέτος θα παρουσιαστεί όχι μόνο στην Αθήνα, αλλά και στην Περιφέρεια στο πλαίσιο του προγράμματος «Η ΕΛΣ ταξιδεύει στην Ελλάδα», που υλοποιείται με τη στήριξη της δωρεάς του Ιδρύματος Σταύρος Νιάρχος (ΙΣΝ) για την ενίσχυση της καλλιτεχνικής εξωστρέφειας της Εθνικής Λυρικής Σκηνής.

Στις παραστάσεις, τα παιδιά καλούνται όχι μόνο να παρακολουθήσουν, αλλά και να συμμετάσχουν ενεργά: να τραγουδήσουν, να κινηθούν, να δημιουργήσουν μουσική και εικαστικά στοιχεία, και να ανακαλύψουν τις ιστορίες των έργων μέσα από το δικό τους βλέμμα.

Πέντε εμβληματικά έργα του ρεπερτορίου της όπερας και του μπαλέτου, που θα αποτελέσουν παραγωγές της τρέχουσας σεζόν της ΕΛΣ, συρρικνώνονται μαγικά προκειμένου να χωρέσουν στην τσέπη των μικρών μας φίλων και να τους ταξιδέψουν στον κόσμο της όπερας και του μπαλέτου.

Κάθε έργο εμπλουτίζεται με βιωματικά εργαστήρια μουσικής, θεάτρου, χορού και εικαστικών, που δίνουν την ευκαιρία στα παιδιά να πειραματιστούν, να συνεργαστούν και να γίνουν συνδημιουργοί της παράστασης. Έτσι, η επαφή με την τέχνη μετατρέπεται σε μια εμπειρία χαράς και ανακάλυψης που καλλιεργεί τη φαντασία, την έκφραση και τη συλλογικότητα.

• Η Τζοκόντα του Αμίλκαρε Πονκιέλλι, μια όπερα μελοδραματικού πάθους, γεμάτη ίντριγκα, αγάπη και αυτοθυσία, παρουσιάζεται για παιδιά 8-12 ετών.

Η Τζοκόντα των Εκπαιδευτικών & Κοινωνικών Δράσεων της ΕΛΣ προτείνει -σε συνεργασία με την Ομάδα Μουσικού Θεάτρου Ραφή– μια πολύπλευρη, βιωματική προσέγγιση του έργου που ξετυλίγεται μέσα από το βλέμμα των ίδιων των παιδιών. Το αριστούργημα του Πονκιέλλι, αλλά και ένας τίτλος που παραπέμπει στον διασημότερο πίνακα όλων των εποχών, γίνεται η αφετηρία για ένα νέο εκπαιδευτικό και καλλιτεχνικό ταξίδι. Το έργο συγκεντρώνει όλα τα χαρακτηριστικά της μεγάλης ρομαντικής όπερας – άριες-ορόσημα, έντονα συναισθήματα, δραματικές αντιθέσεις. Στο επίκεντρο βρίσκονται τρεις δυναμικές γυναίκες που καθοδηγούν την πλοκή με τη δράση, την αντίσταση, την αγάπη και τις υπερβάσεις τους. Ο συνθέτης τις τοποθετεί στο προσκήνιο και εμείς ακολουθούμε τον μίτο της ιστορίας μέσα από το δικό τους βλέμμα. Ποιος θεωρείται ήρωας στη σύγχρονη εποχή; Ποια είναι τα χαρακτηριστικά μιας ηρωίδας; Μπορεί να είναι σιωπηλή, αλλά ταυτόχρονα δυνατή; Είναι ελεύθερες οι ηρωίδες να επιλέξουν;

Αυτά τα ερωτήματα γίνονται το έναυσμα για μουσική εξερεύνηση, θεατρικό παιχνίδι, εικαστική έκφραση και δημιουργικό διάλογο. Μέσα από την ακρόαση επιλεγμένων αποσπασμάτων από την όπερα, τα παιδιά θα γνωρίσουν πώς η συναισθηματική ένταση ή η δύναμη κάθε ηρωίδας αποδίδεται μέσα από τη μουσική του Πονκιέλλι, ενώ μέσα από τις διαφορετικές υφές και τα ηχοχρώματα της κιθάρας του συνθέτη Νίκου Αντωνόπουλου θα διερευνήσουν πώς αλλάζει η ταυτότητα των χαρακτήρων και πώς η μουσική αφηγείται συναισθήματα όπως η δύναμη, η τρυφερότητα, η θυσία και ο θυμός. Στη συνέχεια, τα παιδιά θα συνδιαμορφώσουν τη μουσική δραματουργία του έργου, μέσα από τις παρεμβάσεις τους στα μοτίβα και τις μελωδίες της όπερας.

Στο θεατρικό μέρος του εργαστηρίου, τα παιδιά θα επιλέξουν έναν χαρακτήρα και θα ανακατασκευάσουν σκηνές από την όπερα μέσα από μια σύγχρονη ματιά. Θα φανταστούν -για παράδειγμα- τι θα έκανε η Τζοκόντα σήμερα.

Στο εικαστικό σκέλος, υπό την καθοδήγηση του γλύπτη και κεραμίστα Φίλιππου Βασιλείου, τα παιδιά θα σχεδιάσουν τη δική τους εικαστική ταυτότητα του έργου. Δημιουργώντας μάσκες και το κέλυφος του παλατιού και «πλάθοντας» τις ηρωίδες της όπερας, θα διερευνήσουν έννοιες όπως ο ρεαλισμός, η σκηνογραφική αφήγηση και ο ρόλος του χώρου στην ανάδειξη της δραματουργίας και της ταυτότητας των ηρώων.

Το πρόγραμμα περιλαμβάνει και ένα τέταρτο μέρος: μια ανοιχτή, καθοδηγούμενη συζήτηση πάνω στα ζητήματα του φύλου, του ηρωισμού και της ελευθερίας. Μέσα από τον διάλογο, η εμπειρία της όπερας θα μετατραπεί σε αφορμή για στοχασμό και αυτοέκφραση.

Το πρόγραμμα θα ολοκληρωθεί με μία παρουσίαση για τους γονείς και κηδεμόνες της ανάγνωσης της Τζοκόντας που θα προκύψει από τα ίδια τα παιδιά κατά τη διάρκεια του εργαστηρίου.

• Η Ζιζέλ, που παρουσιάζεται στο πλαίσιο του προγράμματος Όπερα & Μπαλέτο Τσέπης των Εκπαιδευτικών & Κοινωνικών Δράσεων της Εθνικής Λυρικής Σκηνής, έχει ως αφετηρία το ομότιτλο κλασικό μπαλέτο του Αντόλφ Αντάμ και απευθύνεται σε παιδιά ηλικίας 4 έως 7 ετών προσκαλώντας τα να ζήσουν μια παραμυθένια διαδραστική μουσική και χορευτική εμπειρία μέσα στο πνεύμα των Χριστουγέννων και της Πρωτοχρονιάς. Η παράσταση θα παρουσιαστεί στις 21 Δεκεμβρίου 2025 καθώς και στις 3 και 4 Ιανουαρίου 2026 στην Εθνική Λυρική Σκηνή στο Κέντρο Πολιτισμού Ίδρυμα Σταύρος Νιάρχος.

Στόχος της δράσης είναι να εισάγει τα παιδιά στον κόσμο του μπαλέτου μέσα από ζωντανή μουσική, κίνηση, δημιουργική συμμετοχή και παιχνίδι προσφέροντας μια πρώτη επαφή με τις τέχνες της μουσικής και του χορού.

Η αφήγηση διατηρεί τον πυρήνα της κλασικής ιστορίας, προσαρμοσμένη ωστόσο ώστε να είναι κατανοητή και ελκυστική για τους μικρούς μας θεατές. Η Ζιζέλ είναι μια νεαρή χωριατοπούλα με εύθραυστη υγεία, που λατρεύει τον χορό. Ερωτεύεται τον όμορφο Άλμπρεχτ, ο οποίος όμως προδίδει την αγάπη της. Η ίδια αποσύρεται λυπημένη στο σπίτι της, ενώ ο μετανιωμένος Άλμπρεχτ μένει έξω, ζητώντας συγχώρεση. Τότε εμφανίζονται η Μύρτα, βασίλισσα των ξωτικών, και τα ξωτικά – που ενσαρκώνουν τα ίδια τα παιδιά-θεατές. Μέσα από το παιχνίδι και τον χορό, τα ξωτικά τιμωρούν τον Άλμπρεχτ αναγκάζοντάς τον να χορεύει ασταμάτητα, ώσπου η Ζιζέλ επιστρέφει και αφού τον συγχωρεί μετατρέπεται η ίδια σε ξωτικό που χάνεται για πάντα…

Η μουσική διασκευή θεμάτων του Αντάμ, εκτελείται ζωντανά με πιάνο, κρουστά, φωνές και ηχητικά αντικείμενα, προσαρμοσμένα έτσι ώστε να ενθαρρύνουν τη συμμετοχή και τη μίμηση από τα παιδιά. Η κίνηση, εμπνευσμένη από βασικά μοτίβα του κλασικού μπαλέτου Ζιζέλ, συνδυάζει στοιχεία κλασικού και σύγχρονου χορού, δίνοντας στα παιδιά τη δυνατότητα να αυτοσχεδιάσουν και να εκφραστούν ελεύθερα.

Η δράση εξελίσσεται σταδιακά, μέσα από μια σειρά βιωματικών φάσεων που ενισχύουν τη συμμετοχή και τη φαντασία. Αρχικά, τα παιδιά γνωρίζουν τα μουσικά θέματα και παρακολουθούν την έναρξη της αφήγησης. Στη συνέχεια, μέσα από παιχνίδια, μοτίβα κίνησης και σκηνική συνδημιουργία, γίνονται ενεργό μέρος της ιστορίας, χορεύοντας και αλληλεπιδρώντας με τους καλλιτέχνες. Ακολουθεί η κατασκευή “μαγικών” κοστουμιών, που τα μεταμορφώνει σε ξωτικά, ενώ η εμπειρία ολοκληρώνεται με μια μικρή χορευτική παράσταση, όπου τα παιδιά δίνουν το δικό τους φινάλε στην ιστορία της Ζιζέλ.

Η δράση ενισχύει τη φαντασία, την επικοινωνία και τη συνεργασία των παιδιών, ενώ προωθεί τη σύνδεση μουσικής, κίνησης και εικαστικής δημιουργίας. Ιδιαίτερη έμφαση δίνεται στη συμμετοχή των παιδιών ως αναπόσπαστο στοιχείο της παράστασης, μέσα από τη συνδημιουργία σκηνικών και κοστουμιών, διαδικασία που καλλιεργεί την ενσυναίσθηση, τη συνεργατικότητα και το ομαδικό πνεύμα.

• Η Τραβιάτα, το διαχρονικό αριστούργημα του Τζουζέππε Βέρντι, γίνεται η αφορμή για ένα μαγικό ταξίδι στον κόσμο της μουσικής και του θεάτρου, ειδικά σχεδιασμένο για τους μικρούς μας φίλους της προσχολικής ηλικίας. Το εκπαιδευτικό πρόγραμμα προσκαλεί τα παιδιά να γνωρίσουν την όπερα μέσα από συναρπαστική αφήγηση, ζωντανή μουσική και δημιουργικό παιχνίδι, σε μια εμπειρία που ξυπνά τη φαντασία και καλλιεργεί την αγάπη για την τέχνη.

Η ιστορία ζωντανεύει σε ένα πολύχρωμο πάρκο στο Παρίσι, όπου μια γιορτή και μια… χαμένη μπάλα φέρνουν κοντά δύο παιδιά: τη Βιολέτα και τον Αλφρέντο. Παρέα με τους… κατοίκους του πάρκου, χορεύουν, τραγουδούν, βοηθούν ο ένας τον άλλον και ξεδιπλώνουν την ιστορία τους με οδηγό τα μουσικά θέματα και τις άριες από την ομώνυμη όπερα. Όμως τι θα γίνει όταν έρθει η ώρα να χωριστούν; Θα μπορέσουν άραγε να ξανασυναντηθούν;

Σε αυτή τη διαδραστική μουσικοθεατρική παράσταση, τα παιδιά ταξιδεύουν σε μια γοητευτική γωνιά του Παρισιού, με οδηγό μια λυρική τραγουδίστρια και τον ζωντανό ήχο ενός ακορντεόν. Συμμετέχουν ενεργά μέσα από το τραγούδι, το παιχνίδι και μουσικοκινητικές δραστηριότητες, ενώ γνωρίζουν τα υπέροχα μουσικά θέματα της Τραβιάτας, της σπουδαίας όπερας του Βέρντι.

Μια μαγική εμπειρία φαντασίας και ήχου, όπου η όπερα μικραίνει, χωράει στην τσέπη των παιδιών και μεταμορφώνεται σε… παιχνίδι!

• Ο Φάλσταφ του Τζουζέππε Βέρντι, η τελευταία όπερα του συνθέτη και μια από τις πιο ευφυείς κωμωδίες του ρεπερτορίου, γίνεται η αφορμή για μια διαδραστική μουσικοθεατρική εμπειρία για παιδιά ηλικίας 8 έως 12 ετών στις 15, 28 Φεβρουαρίου και 1 Μαρτίου 2026, στην Εθνική Λυρική Σκηνή στο ΚΠΙΣΝ. Η δράση παρακινεί τους νεαρούς θεατές να γνωρίσουν τον κόσμο της όπερας μέσα από ζωντανή μουσική, κουκλοθέατρο, αφήγηση και ενεργό συνδημιουργία.

Η δραματουργία κρατά τον πυρήνα της κωμικής ιστορίας του Βέρντι διαμορφωμένης έτσι ώστε να ενεργοποιεί τη φαντασία και την περιέργεια των παιδιών. Ο Φάλσταφ, γεμάτος αυτοπεποίθηση, αλλά στερημένος από κάθε ίχνος περιουσίας, προσπαθεί να εξαπατήσει τις Άλις και Μέγκ, πιστεύοντας ότι θα τον βοηθήσουν να ανακτήσει την… πολυπόθητη οικονομική του άνεση. Οι δύο γυναίκες ως απάντηση αποφασίζουν να του στήσουν μια σειρά από εύστροφες φάρσες. Τα παιδιά-θεατές συνεισφέρουν ενεργά στη δράση, στη ζωντανή δημιουργία ήχων και στη διαμόρφωση σκηνών και έτσι γίνονται μέρος της κωμικής πλευράς της ιστορίας.

Η δράση αναπτύσσεται σε διαδοχικές βιωματικές φάσεις. Αρχικά, τα παιδιά γνωρίζουν τον μουσικό και αφηγηματικό κόσμο της ιστορίας. Στη συνέχεια, μέσα από παιχνίδι, αυτοσχεδιασμό και μουσικές δραστηριότητες, συμμετέχουν στη σκηνική εξέλιξη. Η εμπειρία κορυφώνεται με τη χρήση κοστουμιών και αντικειμένων που οδηγούν σε μια γιορτινή αποκριάτικη σκηνή στο δάσος όπου η ιστορία ολοκληρώνεται.

Η μουσική διασκευή αξιοποιεί βασικά μοτίβα της όπερας, ερμηνευμένα ζωντανά με φωνή, κλαρινέτο και ακορντεόν. Ανάμεσα σε αυτά και μία λουπιέρα που θα αποτελέσει κεντρικό εργαλείο της παράστασης: τα παιδιά ηχογραφούν επιτόπου φωνές, ρυθμούς και ήχους, που μετατρέπονται σε ηχοτοπία πάνω στα οποία εξελίσσεται η αφήγηση. Παράλληλα, το κουκλοθέατρο ενεργοποιεί τη συμμετοχή των παιδιών στη σκηνική διαμόρφωση και την κατανόηση των χαρακτήρων.

Η δράση ενισχύει τη δημιουργική έκφραση, τη συνεργασία και την επικοινωνία των παιδιών, συνδέοντας οργανικά τη μουσική, το θέατρο και την κίνηση. Η συμμετοχή τους ως συνδημιουργών καλλιεργεί τη φαντασία, την ενσυναίσθηση και το ομαδικό πνεύμα, μετατρέποντας την παράσταση σε μια ολοκληρωμένη εκπαιδευτική και καλλιτεχνική εμπειρία.

• Το διασημότερο μπαλέτο όλων των εποχών, η Λίμνη των Κύκνων, παρουσιάζεται σε μέγεθος τσέπης και κλείνει τον φετινό κύκλο εργαστηρίων και διαδραστικών παραστάσεων Όπερα & Μπαλέτο Τσέπης.

Σε αυτήν την εκδοχή, το κλασικό αριστούργημα μεταμορφώνεται σε μια πολυαισθητηριακή εμπειρία διάρκειας 30 λεπτών, ειδικά σχεδιασμένη για βρέφη και νήπια ηλικίας 1 έως 3 ετών. Στόχος της είναι να προσφέρει μια ζεστή και ασφαλή πρώτη επαφή με το ρεπερτόριο του μπαλέτου και τις παραστατικές τέχνες, καλλιεργώντας από νωρίς την αγάπη για τη μουσική και τον χορό.

Η παράσταση μετασχηματίζει το εμβληματικό έργο του Τσαϊκόφσκι σε ένα τρυφερό παραμύθι με πρωταγωνιστές την Οντέτ, την Οντίλ και τον πρίγκιπα Ζίγκφριντ. Στον πυρήνα της δράσης βρίσκεται μια εναέρια ακροβάτισσα – χορεύτρια που ενσαρκώνει τις μορφές της Οντέτ και της Οντίλ, μεταφέροντας με το σώμα την αίσθηση της πτήσης και της μεταμόρφωσης. Παράλληλα, ο πρίγκιπας Ζίγκφριντ ξετυλίγει την ιστορία μέσα από απλές, καθαρές εικόνες και καθοδηγεί τη συμμετοχή των παιδιών, ενώ η ζωντανή μουσική διαμορφώνει την ατμόσφαιρα με διασκευές θεμάτων από το έργο του Τσαϊκόφσκι, προσαρμοσμένες στην ηλικία των μικρών θεατών.

Ιδιαίτερη έμφαση δίνεται στη μουσική εμπειρία. Η ηχητική παλέτα αξιοποιεί διαφορετικά όργανα, όπως μαντολίνο, τρομπέτα, ηλεκτρική κιθάρα, με φυσικό ή επεξεργασμένο ήχο. Τα γνωστά μουσικά θέματα του πρωτότυπου έργου ακούγονται σε ατμοσφαιρικές επεξεργασίες, ενώ σε επιλεγμένη στιγμή της παράστασης ενσωματώνεται και προηχογραφημένο συμφωνικό απόσπασμα, εμπλουτίζοντας τη συνολική ακουστική εμπειρία.

Καθ’ όλη τη διάρκεια της παράστασης, τα παιδιά και οι συνοδοί τους ενθαρρύνονται να κινηθούν, να φυσήξουν, να μιμηθούν κινήσεις και να ακολουθήσουν τον ρυθμό, βιώνοντας την εξέλιξη της ιστορίας ως ενεργοί συμμέτοχοι και όχι ως παθητικοί θεατές.

Μέσα από τα διαφορετικά ηχοχρώματα, τη ζωντανή μουσική και τις ποικίλες ποιότητες κίνησης σε δύο επίπεδα, στο δάπεδο και στον αέρα, η Λίμνη των Κύκνων του προγράμματος Όπερα & Μπαλέτο Τσέπης φιλοδοξεί να αποτελέσει για τα παιδιά έναν πρώτο, ουσιαστικό σταθμό μύησης με τη μουσική και τον χορό, όπου η μουσική του Τσαϊκόφσκι και η ποιητική του έργου μεταφράζονται με φροντίδα στη γλώσσα της παιδικής φαντασίας.