Από τον Μπετόβεν και την εποχή των μεγάλων μουσικών ανατροπών έως τις σύγχρονες αναγνώσεις του ιστορικού ρεπερτορίου, οι Ημέρες Παλαιάς Μουσικής προσκαλούν το κοινό σε ένα ταξίδι μέσα από εμβληματικά έργα, ιστορικά όργανα και νέες καλλιτεχνικές προσεγγίσεις, αναδεικνύοντας τη διαχρονική δύναμη της μουσικής δημιουργίας. Το πρόγραμμα αναπτύσσεται σε δύο θεματικούς κύκλους.

Ο Α΄ Κύκλος, «Η εποχή των επαναστάσεων», σε καλλιτεχνική επιμέλεια του πολύπλευρου και ιδιαίτερα δραστήριου καλλιτέχνη Δήμου Γκουνταρούλη, είναι αφιερωμένος στον Λούντβιχ βαν Μπετόβεν και τον δημιουργικό του περίγυρο, παρουσιάζοντας μουσική από τα τέλη του 18ου και τις πρώτες δεκαετίες του 19ου αιώνα κι από τον κλασικισμό στον πρώιμο ρομαντισμό, με αριστουργηματικά έργα μουσικής δωματίου των Γιόζεφ Χάυντν, Βόλφγκανγκ Αμαντέους Μότσαρτ, Λούντβιχ βαν Μπετόβεν και Φραντς Σούμπερτ σε όργανα εποχής και με τη συμμετοχή κορυφαίων Ελλήνων και Ευρωπαίων μουσικών.

Ο Β΄ Κύκλος, «Ενεργά παρελθόντα», σε καλλιτεχνική επιμέλεια του διακεκριμένου αρχιμουσικού Μάρκελλου Χρυσικόπουλου, συγκροτείται με αφετηρία την πεποίθηση ότι η παλαιά μουσική δεν αποτελεί ιστορικό απολίθωμα, αλλά ενεργό πεδίο ακρόασης και επανερμηνείας που εξακολουθεί ακόμη και σήμερα να παράγει νέα νοήματα. Σε αυτό το πλαίσιο, νέες αναθέσεις σε Έλληνες συνθέτες, τζαζ προσεγγίσεις στις παραλλαγές του Μπαχ, ηλεκτρονικοί ήχοι και ηχητικός και φωτιστικός σχεδιασμός συγκροτούν ένα ενιαίο καλλιτεχνικό περιβάλλον, όπου το ιστορικό υλικό επανενεργοποιείται.

Ο Κριστόφ Κουάν, ένας από τους σημαντικότερους βιολοντσελίστες και γκαμπίστες της εποχής μας, συμπράττει με τον Γαλλοελβετό βιολίστα Μιγκέλ ντα Σίλβα, ιδρυτή του διάσημου κουαρτέτου Ysaÿe, καθώς και με τον Έλληνα βιολοντσελίστα Δήμο Γκουνταρούλη. Οι τρεις μουσικοί παρουσιάζουν ένα εξαιρετικά σπάνιο ρεπερτόριο μουσικής δωματίου ιδιαίτερης εκλέπτυνσης και δεξιοτεχνίας. Το πρόγραμμα περιλαμβάνει δύο από τα 126 τρίο για baryton, βιόλα και βιολοντσέλο που ο Γιόζεφ Χάυντν έγραψε τη δεκαετία 1765-1775 για τον φιλόμουσο πρίγκιπα Νικόλαο Έστερχαζυ και για το αγαπημένο του όργανο. Το πρόγραμμα συμπληρώνουν ντουέτα και τρίο των Άντον Κραφτ, Ζαν-Λουί Ντυπόρ και Μπέρνχαρντ Ρόμπεργκ.

Δύο εξαιρετικοί και διεθνούς φήμης μουσικοί, με καθοριστική παρουσία και ενεργή συμμετοχή στον χώρο της παλαιάς μουσικής και της ιστορικά τεκμηριωμένης ερμηνείας, ο Σούνσκε Σάτο στο βιολί και η Σουάν Τσάι στο φορτεπιάνο, παρουσιάζουν ένα απαιτητικό και γεμάτο αντιθέσεις πρόγραμμα αφιερωμένο στις Σονάτες για βιολί και φορτεπιάνο του Μπετόβεν.

Η φωτεινή Σονάτα αρ. 5 σε φα μείζονα, έργο 24 («Άνοιξη») με τον λυρισμό και την αισιοδοξία της συνομιλεί με τη σκοτεινή αδελφή της, τη Σονάτα αρ. 4 σε λα ελάσσονα, έργο 23. Οι δώδεκα Παραλλαγές πάνω στην άρια του Μότσαρτ «Se vuol ballare» αναδεικνύουν τη δεξιοτεχνία και τη φρεσκάδα του νεαρού Μπετόβεν, ενώ η Σονάτα αρ. 7 σε ντο ελάσσονα, έργο 30, εκφράζει το πάθος και την εσωτερική ένταση της ώριμης γραφής του.

Πέντε κορυφαίοι μουσικοί της ευρωπαϊκής σκηνής της παλαιάς μουσικής, οι Σούνσκε Σάτο και Σίμος Παπάνας στο βιολί, Έμλυν Σταμ στη βιόλα, Γιοπ τερ Χάαρ και Δήμος Γκουνταρούλης στο βιολοντσέλο, παρουσιάζουν δύο εμβληματικά έργα μουσικής δωματίου σε όργανα εποχής. Η συναρπαστική ανώνυμη διασκευή για κουιντέτο εγχόρδων με δύο τσέλα της γνωστής Σονάτας «Κρώυτσερ», έργο 47 του Λούντβιχ βαν Μπετόβεν, που εκδόθηκε στη Βιέννη το 1832, αποδίδεται πιθανότατα στον ίδιο τον συνθέτη ή στον μαθητή και στενό του συνεργάτη Φέρντιναντ Ρις και παρουσιάζεται σε πρώτη ελληνική εκτέλεση. Το πρόγραμμα ολοκληρώνεται με το εμβληματικό κουιντέτο εγχόρδων σε ντο μείζονα του Φραντς Σούμπερτ, ένα έργο συμφωνικών διαστάσεων και υπερβατικής ομορφιάς, το οποίο θεωρείται ένα από τα πιο σημαντικά και αριστουργηματικά έργα μουσικής δωματίου όλων των εποχών.

Η υψίφωνος Φανή Αντωνέλου παρουσιάζει, μαζί με τον Γεράσιμο Χοϊδά στο φορτεπιάνο, ένα πλούσιο πρόγραμμα με τραγούδια των τριών κορυφαίων δημιουργών που επαναπροσδιόρισαν το μουσικό τοπίο στα τέλη του 18ου αιώνα, μεταφέροντάς μας στην καρδιά μιας περιόδου έντονων αλλαγών και αισθητικών ανατροπών.

Ζεμπάστιαν Κυρτσλ ιστορικό κλαρινέτο, Αλέξανδρος Οικονόμου ιστορικό φαγκότο, Κώστας Σίσκος φυσικό κόρνο, Φαίδων Μηλιάδης βιολί, Ντέιβιντ Μπόγκοραντ βιόλα, Αλέξης Καραϊσκάκης βιολοντσέλο, Γιάννης Μπαμπαλούκας κοντραμπάσο

Έξι εξαιρετικοί Έλληνες μουσικοί, μαζί με τον καλεσμένο Γερμανό κλαρινετίστα Ζεμπάστιαν Κυρτσλ, ερμηνεύουν το γνωστό και υπέροχο Σεπτέτο για πνευστά και έγχορδα, έργο 20 του Μπετόβεν σε όργανα εποχής. Το Σεπτέτο, ένα από τα πιο αγαπητά και γοητευτικά έργα της νεανικής περιόδου του Μπετόβεν, παρουσιάστηκε για πρώτη φορά στη Βιέννη το 1800, σημείωσε αμέσως πρωτοφανή επιτυχία και έγινε ιδιαίτερα δημοφιλές, επισκιάζοντας ίσως για ένα διάστημα άλλα, μεταγενέστερα έργα μουσικής δωματίου του συνθέτη.

Έργα των Ζαν-Ανρί ντ’ Ανγκλεμπέρ, Ρομπέρ ντε Βιζέ, Μισέλ Λαμπέρ, Ζαν-Μπατίστ Λυλλύ, Μισέλ Ρισάρ Ντελαλάντ

Σκηνοθετική επιμέλεια: Αργυρώ Χιώτη • Σύλληψη, μουσική διεύθυνση: Μάρκελλος Χρυσικόπουλος • Δραματουργία, μετάφραση: θ.α. | Νικολό Μπαλτούτσι, Σοφία Πάτση φωνές, Ανδρέας Λινός βιόλα ντα γκάμπα, Ιάσων Ιωάννου βιολοντσέλο, Θεόδωρος Κίτσος θεόρβη

Πολύ πριν γίνει σημαντική μορφή των γραμμάτων και δεκτός στη Γαλλική Ακαδημία, ο Τιμολεόν ντε Σουαζί ντυνόταν από τη μαμά του κοριτσάκι ώστε να διασκεδάζει τον αδελφό του Λουδοβίκου ΙΔ΄, μετέπειτα Φίλιππο της Ορλεάνης. Πολύ πριν γίνει τραγουδίστρια του Λυλλύ, στην Όπερα του Παρισιού, η Ζυλί ντ’ Ωμπινύ έβγαζε τα προς το ζην σε επιδείξεις ξιφομαχίας ντυμένη ως άντρας. Με φόντο τη μουσική του γαλλικού Grand Siècle, οι περιπετειώδεις, γεμάτες χιούμορ ιστορίες των δύο αυτών προσώπων έρχονται στη σκηνή, μέσα από τη λογοτεχνία και την παραφιλολογία της εποχής.

Έργα των Πάνου Ηλιόπουλου, Σιτζισμόντο ντ’ Ίντια, Τζοβάννι ντε Μακ, Πομπόνιο Νέννα, Γιάκοπο Πέρι, Κάρλο Τζεζουάλντο, Τζοβάννι Μαρία Τραμπάτσι κ.ά.

Κρίστια Μιχαήλ φωνή, Αλέξης Μαστιχιάδης κλαβίχορδο, εκκλησιαστικό όργανο, τσέμπαλο, ηλεκτρονικά μέσα, Νίκος Βελιώτης ηλεκτρικό βιολοντσέλο, ηλεκτρονικά μέσα

Η σύμπραξη των τριών μουσικών διαμορφώνει ένα τελετουργικό ηχητικό περιβάλλον γύρω από τον συγκερασμό της ναπολιτάνικης σχολής των αρχών του 17ου αιώνα με τον σύγχρονο πειραματικό ήχο. Η πρώιμη μπαρόκ ναπολιτάνικη μουσική θεωρείται μέχρι και σήμερα εξαιρετικά ριζοσπαστική, καθώς οι τολμηρές αρμονίες, η ακραία χρωματικότητα και η εκφραστική της ένταση μοιάζει να υπερβαίνει τα ιστορικά όρια της εποχής της. Τα ιδιόμορφα έργα συνθετών όπως οι Τζεζουάλντο, Ντ’ Ίντια, Ντε Μακ, Νέννα, Τραμπάτσι και Πέρι συνδιαμορφώνονται με ηχητικές επιρροές από βόμβους, θόρυβο και ηλεκτροακουστικές παραμορφώσεις. Το μπαρόκ ρεπερτόριο διαπλέκεται με συνθέσεις των ίδιων των μουσικών, ενώ παρουσιάζεται και ένα νέο έργο του συνθέτη Πάνου Ηλιόπουλου, σε ανάθεση της Εναλλακτικής Σκηνής της ΕΛΣ.

«Το πρώτο μου Liederabend, η πρώτη μου βραδιά ρομαντικού τραγουδιού, γεννήθηκε κάτω απ’ τα πλατάνια του Πηλίου, μες στην καλοκαιρινή μέθη της γης των Κενταύρων. Αυτή η δεύτερη βραδιά αναζητά τις μελωδίες της στα αχανή δάση της Γερμανίας, τα παραμύθια της στις όχθες του Ρήνου, που τον 19ο αιώνα έσφυζαν ακόμα από φαντάσματα και δοξασίες. Στα χέρια του Μπραμς τα λαϊκά τραγούδια μεταμορφώνονται γλυκά, απαλά, σε μικρά διαμάντια και αποκτούν μια σχεδόν ανεξιχνίαστη διάσταση μέσα στη σπηλαιώδη αρμονική γραφή του: Οι μελωδίες τους, αρχαία πετρώματα, σκοτεινιάζουν σ’ ένα σκοτάδι ιδιαίτερο, που οι σταλακτίτες του λαμπυρίζουν στην παραμικρή λάμψη και που στο βάθος του βυθίζεται και χάνεται ακόμη και το λαμπρότερο φως. Διάσπαρτοι ανάμεσα στα Volkslieder, αυτοσχεδιασμοί στο φορτεπιάνο και τραγούδια χωρίς λόγια θα διασκεδάσουν τη σκοτεινή μελαγχολία τους».— Ιάσων Μαρμαράς

Δεν υπάρχουν ίσως πιο αντιπροσωπευτικά στοιχεία της παλαιάς μουσικής από τον αυτοσχεδιασμό και τη φόρμα της παραλλαγής, δύο χαρακτηριστικά που γεφυρώνουν αβίαστα την μπαρόκ με την τζαζ. Σε αυτό το μήκος κύματος, ο πιανίστας Νικόλας Αναδολής καταπιάνεται με το μνημειώδες έργο του Γ. Σ. Μπαχ Μουσική άσκηση που αποτελείται από μια άρια με τριάντα διαφορετικές παραλλαγές, ευρύτερα γνωστό και ως Παραλλαγές Γκόλντμπεργκ. Αυτοσχεδιάζοντας με τη σειρά του πάνω στους καταγεγραμμένους αυτοσχεδιασμούς του μεγάλου κάντορα, ο Νικόλας Αναδολής θα μας προσφέρει μια συναυλία τζαζ μουσικής μένοντας συγχρόνως πιστός στο γράμμα αλλά και πνεύμα του μπαρόκ.

Θεοδώρα Μπάκα φωνή, Ειρήνη Μπιλίνη-Μωραΐτη φωνή, μεσαιωνική βιέλα, κρουστά, Ηλέκτρα Μηλιάδου μεσαιωνική βιέλα, Χρύσανθος Χριστοδούλου ηλεκτρονικά μέσα, ηχητικός σχεδιασμός

Η αρχετυπική μεσαιωνική ιστορία του Τριστάνου σχετίζεται λογοτεχνικά με τον κύκλο του βασιλιά Αρθούρου και τον κύκλο του Γκράαλ και έχει εμπνεύσει όλες τις τέχνες μέχρι τις μέρες μας ενώ έγινε ευρέως γνωστή μέσα από το έργο του Ρίχαρντ Βάγκνερ. Στην παράσταση αντιπαρατίθεται η μουσική της εποχής του Μεσαίωνα σε όργανα της εποχής με τα ηλεκτρονικά μέσα και τη σύγχρονη μουσική δημιουργία. Το πρόγραμμα περιλαμβάνει έργα των Μπερνάρτ ντε Βενταντόρν, Γκιγιώμ ντε Μασώ, πολυφωνία από τον κώδικα της Βαμβέργης (13ος αιώνας), έργα της γαλλικής και της σκανδιναβικής παράδοσης, καθώς και μια σύνθεση για μεσαιωνικό σύνολο με ηλεκτρονικά μέσα του συνθέτη Θάνου Πολυμενέα-Λιοντήρη κατόπιν ανάθεσης της Εναλλακτικής Σκηνής της ΕΛΣ.

Τομπίας Σληρφ φωνή, άρπα, μεσαιωνική βιέλα, οργάνιστρο, οργανέτο, krummhorns, gemshorns • Φλόριαν Τσίμμερμαν σχεδιασμός βίντεο • Ράφαελ Σληρφ βοηθός σχεδιαστή βίντεο

Η συναυλία «Camino medieval: Το μακρύ οδοιπορικό της πίστης» ανασυνθέτει μία ιστορική διαδρομή μέσα από τον «Δρόμο του Αγίου Ιακώβου». Πρόκειται για ένα δίκτυο προσκυνηματικών διαδρομών που, από διάφορες πόλεις της Ευρώπης, καταλήγουν στον καθεδρικό ναό του Σαντιάγο ντε Κομποστέλα στη βορειοδυτική Ισπανία. Ο καθεδρικός ναός φυλάσσει τα λείψανα του Αγίου Ιακώβου και ήδη από την ανέγερσή του τον 11ο αιώνα αποτέλεσε έναν σημαντικότατο τόπο προσκυνήματος, αναδεικνύοντας μέσα από τις διαδρομές και το προσωπικό βίωμα του κάθε προσκυνητή ένα ευρύτερο πλέγμα ανθρωπισμού και πολιτισμικής ανταλλαγής. Μέσα από αυθεντικά κείμενα, μελωδίες και λειτουργικούς ύμνους, με φωνή, μεσαιωνικά όργανα αλλά και βίντεο, θα συνοδεύσουμε τον Τομπίας Σληρφ στα 850 χλμ. της διαδρομής του, ενώ κάθε κομμάτι γίνεται σταθμός ενός εσωτερικού ταξιδιού, προσφέροντας μια βιωματική εμπειρία που γεφυρώνει παρελθόν και παρόν. Θα ακουστούν έργα από τον κώδικα Calixtinus, τον κώδικα Las Huelgas, έργα του Γουλιέλμου Θ΄ της Ακουιτανίας, του Θεοβάλδου της Ναβάρρας κ.ά.